Cây chìa vôi – Thần dược chữa đau nhức xương khớp

Theo Đông y, cây chìa vôi có vị ngọt đắng, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt giải độc, tán kết, hành huyết. Dân gian rất tin tưởng vào bài thuốc từ dây chìa vôi chữa xương khớp, thoát vị đĩa đệm, cơ gân đau nhức, viêm thận, ung nhọt lở ngứa…

Đặc điểm của cây chìa vôi

Nước ta hiện sở hữu rất nhiều cây thuốc nam có giá trị y học cao. Cây chìa vôi là một trong số những cây thuốc đó. Cây chìa vôi là một loại cây nhỏ, mọc leo, dài chừng 2 – 5m, toàn thân nhẵn, có tua cuốn đơn hình sợi. Lá của chìa vôi thuộc dạng lá đơn xẻ thùy chân vịt, phía cuống hình tim, dài và rộng từ 7 – 10cm; những lá phía gốc hình mác, lá phía trên chia 7 – 9 thùy, dài gần bằng nhau, mép hơi có răng cưa. Hoa chìa vôi có màu vàng nhạt, mọc đối diện với lá nhưng ngắn hơn, có cuống. Bộ phận được sử dụng làm thuốc là lá, thân và rễ.

Tính chất của cây chìa vôi

Theo Đông y, cây chìa vôi có vị ngọt đắng, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt giải độc, tán kết, hành huyết. Dân gian rất tin tưởng vào bài thuốc từ dây chìa vôi chữa xương khớp, cơ gân đau nhức, viêm thận, ung nhọt lở ngứa…

Theo Y học hiện đại, trong thành phần của cây chìa vôi có chứa hợp chất  saponin, phenolic, acid amin và acid hữu cơ. – Ngọn và lá có glucid 5,4%, protid 1,4%, xơ 1,1%, caroten 1,5 mg%, vitamin C 45mg%, tro 0,8%.  Đây là những chất thiết yếu để hỗ trợ trị những bệnh về xương khớp và cả bệnh thoát vị đĩa đệm. 

Công dụng của cây chìa vôi

Cây chìa vôi là một trong số rất ít những vị thuốc có công dụng điều trị hiệu quả bệnh đau nhức xương khớp, thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống… Vì có tính mát, có tác dụng thanh nhiệt giải độc, tán kết, hành huyết nên tất cả các bộ phận của cây đều kết hợp thành các vị thuốc quý được lưu truyền trong dân gian.

– Lá chìa vôi có vị đắng, tính lạnh, hơi độc, có tác dụng trừ nhọt độc, tiêu thũng, dùng chữa ung nhọt, lở ngứa, chai chân…

– Dây (thân) chìa vôi có vị ngọt đắng, tính mát; có tác dụng thanh nhiệt giải độc, tán kết, hành huyết, dùng chữa xương khớp cơ gân đau nhức, viêm thận, ung nhọt lở ngứa, sưng hạch bạch huyết, rắn độc cắn…

– Củ chìa vôi có vị đắng chua, tính bình; có tác dụng thông kinh, tán huyết ứ, trừ tê thấp, lợi tiểu, tiêu độc, sát khuẩn, thường được sử dụng với tác dụng như dây và lá. Củ có thể đào quanh năm, nhưng tốt nhất vào thu đông, đào về ngâm nước một đêm cho mềm, rồi thái mỏng, phơi khô,  khi dùng cũng đem ngâm nước vo gạo.

Cách sử dụng cây chìa vôi làm thuốc

Trong kinh nghiệm dân gian Việt Nam thì củ chìa vôi thường được dùng chữa thấp khớp, đau nhức các xương. Các nghiên cứu y khoa hiện đại đã khẳng định cây có tác dụng chữa bệnh phong thấp hiệu quả, giảm thiểu những cơn đau xương, đau cơ do bệnh phong thấp gây ra.

Dưới đây là một số bài thuốc được sử dụng từ cây chìa vôi:

Chữa đau lưng nhức xương

Chìa vôi 20g, rễ lá lốt 15g, nước 500ml, sắc còn 250ml, chia 3 lần uống trong ngày.

Hoặc: Dây chìa vôi 20g, dây đau xương 15g, cây lá lốt (nhổ liền cả rễ) 15g; sao vàng, hạ thổ, sắc nước uống trong ngày.

Chữa bong gân, chấn thương sưng nề, tụ máu

Lá chìa vôi, lá thầu dầu tía – 2 thứ bằng nhau; giã nát, trộn với giấm hoặc rượu, sao nóng, đắp và bó vào chỗ chấn thương, ngày thay thuốc 1-2 lần.

Chữa thoát vị đĩa đệm

Thoái vị đĩa đệm là một căn bệnh thường gặp nhất trong số các bệnh về cột sống với tỉ lệ ở người trưởng thành là 30%. Nguyên nhân gây thoái hoá đĩa đệm có thể do vận động quá mức hoặc đĩa đệm yếu đi theo tuổi tác. Bệnh nhân thường cảm thấy tê nhức và đau toàn thân. 

Bài thuốc chữa thoát vị đĩa đệm gồm: Dây chìa vôi 40g, lá lốt 20g, cỏ xước 20g, cây tầm gửi 20g, cây dền gai 20g sắc với 1,5lit nước dùng uống hàng ngày.

Chữa thoái hóa cột sống

Dây chìa vôi 50g, Đương quy 20g, xuyên khung 10g, ngưu tất 40g, cẩu tích 20g. Tất cả các vị thuốc ngâm trong 1 lít rượu trắng sau 1 tuần là dùng được, mỗi ngày uống, mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 1 chén nhỏ (khoảng 20ml).

Chữa rắn độc cắn

Để chữa rắn độc cắn, bà con ta thường giã lá chìa vôi với muối, nhai nuốt nước, bã đắp. Có thể phối hợp với cây chua me đất hoa vàng, Quế chi, Gừng, lá Trầu không, vôi, giã nát, thêm nước gạn uống, lấy bã đắp. Công hiệu trị nọc độc của bài thuốc này rất tốt.

Trị ung nhọt sưng tấy, viêm lở da

Dùng lá chìa vôi tươi, giã đắp; kết hợp với uống thuốc tiêu độc: thổ phục linh 20g, kim ngân hoa 10g, bồ công anh 10g; sắc nước uống trong ngày.

Trị chai chân mắt cá

Lá chìa vôi tươi giã nát cùng với 1/3 râu tôm sống; đắp vào chỗ bị bệnh, dùng băng cố định, ngày thay thuốc 1 lần.

Rắn rết cắn: Giã lá chìa vôi tươi với muối, nhai nuốt dần nước, bã đắp lên vết thương. ​

Trị vết loét không liền miệng 

Cây chìa vôi có khả năng kháng viêm, kháng khuẩn và làm lành vết thương cực kì hiệu quả. Dùng bạch liễm, xích liễm, hoàng bá lượng bằng nhau đều 12g, sao, nghiền; kinh phân 4g trộn đều. Nấu nước hành rửa vết loét rồi rắc, đắp thuốc bột này lên. Kiên trì thực hiện sẽ mang lại hiệu quả trông thấy.

Đánh giá